Aşağıdaki değerlendirme bugün enflasyon rakamları konusunda yapılan bir söyleşinin düzenlenmiş halidir.   

Mart ayı enflasyon rakamlarını nasıl yorumluyorsunuz?

Mart ayında yıllık enflasyon yeniden tek haneye indi. 13 aylık bir aradan sonra Şubat ayında yüzde 10.13 ile çift haneyi gören Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE), Mart ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9.56 oranında artışla tekrar tek haneli rakamlara geriledi. Mart ayında TÜFE bir önceki aya göre yüzde 0.58 artarken, Üretici Fiyatları Endeksinde (ÜFE) yüzde 1.94 oranında artış gerçekleşti. Üretici Fiyatları Endeksi’nde yıllık artış ise yüzde 8.58 oldu.

Burada dikkat edilmesi gereken iki nokta var. Birincisi Şubat ayında, yüzde 10,13 ile çift haneye çıkan yıllık enflasyon yeniden tek haneye indi. İkincisi üretici fiyatları artmaya başladı.

Dikkat çektiğiniz bu iki nokta ne anlama geliyor?

Birincisi Türkiye, fiyat istikrarını yakaladı artık. Tüketici fiyatlarındaki dalgalanmalar geçici oluyor. Yani Türkiye ekonomisindeki fiyat artışları artık dünyadaki fiyat artışlarından kopuk olmayacak. Aslında tüm dünyada tek küresel bir ekonomiye doğru gittikçe, enflasyon farkları azalmaktadır. Haritada bu açıkça görülmektedir. Artık, biz de dünya enflasyonunu takip ediyoruz. Eskiden Türkiye’de enflasyon bırakan çift haneyi yüzde yüzleri bulurken Avrupa’da yüzde iki-üç olarak seyrediyordu. Bu dışa açılmayla birlikte ekonomideki makro dengelerin yerine oturmaya başladığını gösteriyor. İkincisi üretici fiyatlarının artmaya başlaması özellikle sanayideki canlanmaya işaret ediyor. 2007 yılının ortasından itibaren küresel piyasalarda yaşanan enerji ve gıda fiyat şokları nispi fiyatlardaki ayrışmayı hızlandırdı. Küresel piyasalarda başta bakır gibi temel emtiaların fiyatları yüzde 60’lara varan artış sağlarken, gelişen ülke borsaları da paralel bir artış gösterdi. Bu elinde fazlası olan Çin gibi ülkelerin piyasalardan yatırım ve spekülasyon amacıyla emtia toplaması ve yine bu ülkelerdeki ve gelişmiş ülkelerdeki ucuz paranın Türkiye gibi faizlerin görece yüksek olduğu ülkelere gitmeye başlaması sonucu olarak gelişmiştir. 

Üretici fiyatlarındaki artışı bu anlamda olumlu bir gelişme olarak mı görüyorsunuz?

Evet, bu anlamda olumlu bir gelişme olarak görebiliriz. Üretici fiyatları 14 aydan sonra ilk defa yüzde 8’in üzerine çıktı. Sanayinin iki önemli sektörü, imalat sanayi sektöründe yüzde 1.91, elektrik, gaz, su sektöründe yüzde 1.11 artış gerçekleşti.  Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği alt sektörlerden ana metal sanayi yüzde 9.73 artış gösterdi. Bu bize sanayide göreli bir canlanma olduğunu gösteriyor.

Mart ayında aylık değişim tarım sektöründe yüzde 2.79, sanayi sektöründe yüzde 1.76 olarak gerçekleşti. Tarım sektörü endeksinde, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 9.66, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 22.72 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 7.57 artış gerçekleşti. Sanayi sektörü endeksinde ise bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 3.12, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 5.69 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 0.36 artış gerçekleşti. ÜFE sonuçları sanayinin alt sektörleri bazında değerlendirildiğinde en yüksek aylık artış yüzde 9.73 ile ana metal sanayi alt sektöründe gerçekleşti. Bu artışı anlamlı buluyorum.

Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği alt sektörler, ana metal sanayi yüzde 9.73, kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünleri yüzde 4.49, metal cevheri yüzde 2.75, iletişim teçhizatı imalatı yüzde 2.31, kâğıt ve kağıt ürünleri imalatı yüzde 1.85 alt sektörleri oldu. Buna karşılık bir ay önceye göre büro makineleri imalatı yüzde 8.19, ham petrol ve doğalgaz çıkarımı yüzde 1.45, giyim eşyası imalatı yüzde 1.32, taşocakçılığı ve diğer madencilik ürünleri yüzde 1.10, makine ve teçhizat imalatı yüzde 0.62 ile endekslerin en fazla gerilediği alt sektörler oldu.


2010 yılı Mart ayında ÜFE’de kapsanan 779 maddeden; 178 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 407 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 194 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

Sonuçta önümüzdeki aylarda tüketici enflasyonu yükselmeyecek ama piyasalar canlanma gözükecek.