Bir İngiliz gazetesinde çıkan Avrupa’nın krizi savaşla çözeceği senaryosu ilk bakışta pek ciddiye alınmayacak, ikinci sınıf bir Hollywood felaket filmi gibi geliyor. Ancak yine de, G-20 zirvesi yaklaşırken olan bitene baktığınızda durum, yaklaşan bir savaşı işaret etmese de, hiç de parlak değil.

Sorun yaklaşmakta olan durgunluğa karşı ne yapılacağı ve para birliğinden başlamak üzere AB’nin yeni temellerinin atılması. Ama bunu yapacak, daha doğrusu bu yalın gerçeği görecek, bir siyasi irade AB’de şu an yok. Böyle

Biliyorsunuz, Merkez Bankası, 2010 yılının Kasım ayından itibaren, para politikası çerçevesinde iddialı sayılabilecek bir değişikliğe gitmişti.

Doğrusu, Merkez Bankası’nın Erdem Başçı ile birlikte gelen bu ‘iddialı’ değişikliğini ben kalıcı ve güçlü bir adım olarak değerlendirmiştim. Çünkü bu adım aynı zamanda, seçim sonuçlarıyla birlikte gelen yeni siyasi iklime uyuyordu. Bu siyasi iklim, Türkiye’de yeni Anayasa vurgusu ile somutlanan güçlü bir demokratikleşme iradesine, krizin ivmesiyle tutucu merkez Avrupa’nın çözülmesine ve Ortadoğu’da Arap Baharı’na dayanıyordu.

SON İŞSİZLİK VERİLERİ ÜZERİNDEN:

 İSPANYA-TÜRKİYE BENZERLİKLER YAPILMASI GEREKENLER

TÜİK’ in 15 Nisan’da açıkladığı ham işgücü verilere göre tarım dışı istihdam Ocak ayında bir önceki yılın Ocak ayına göre 583 bin kişi, tarım dışı işgücü ise 500 bin kişi artmıştır. Bu gelişmelerin sonucunda tarım dışı işsiz sayısı krizden bu yana ilk kez 83 bin azalarak 3 milyon 527 binden 3 milyon 444 bine gerilemiştir. İşsizlikteki bu gelişme birçok önemli mesaj taşımaktadır.

2010 yılı Ocak döneminde, Türkiye geneli işgücüne katılma oranı, geçen yılın aynı dönemine göre 1,7 puanlık artışla % 47,5 olarak gerçekleşmiştir. İşgücüne katılımın yükselmesi hane halklarında çalışmaya ihtiyaç duyanların artması anlamına geliyor. Bu gelişmede krizin etkisi olduğu kadar, Türkiye’de kadınların işgücüne katılımının giderek artması anlamında da okunmalıdır. Nitekim aynı dönemler için yapılan kıyaslamalara göre; erkeklerde işgücüne katılma oranı 0,7 puanlık artışla % 69,8, kadınlarda ise 2,4 puanlık artışla % 25,9’dur.  

Yeni bir kapatma davasının söylentisi bile piyasaları altüst etmeye yetti. FED’in faizleri sabit tutma kararı ile gerileyen dolar ve dün sabah itibariyle yükselme eğilimde olan borsa öğleden sonra kapatma davası söylentisiyle yönünü aşağıya çevirdi. Ve yaklaşık yüzde 2’lik aşağı bandına oturdu. Eğer kapatma davası söylentisi yarın daha da ciddi bir hal alırsa yavaş yavaş kıpırdayan faizlerinde hızla yukarıya tırmanacağını göreceğiz. Piyasaların kapatma davası endişesi haklı. Çünkü aşağıdaki veriler bize ekonominin yavaş ama kararlı bir düzelme temposu içine girmekte olduğunu gösteriyor. Kapatma davası bu tempoyu bıçak gibi ortadan ikiye bölecektir. Düzelmekte olan bütçe dengelerini bozacaktır. Çünkü bu durumda iktidar, hiçbir dengeyi gözetmeden erken seçime gazına basacaktır. Sonuçta işsizlik artacak, düzelmekte olan ve yerini oturmakta olan dengeler hızla bozulacaktır.

 Bu açıdan tabii ki kapatma davası ekonomiyi bu sefer, geçen seferkinden çok daha derin etkileyecek.

Öte yandan FED’in faiz artırmayacağını belli idi. Çünkü ABD yüksek faiz, güçlü dolarla ayakta kalamayacağını biliyor. Ancak aynı adımı Çin’den bekliyor.  Bununla ilgili değerlendirmemiz aşağıda. Ancak ABD ve Çin kapışmasından Türkiye kazançlı çıkabilirdi. Ama kapatma davası ve darbe tehditleri bugün Türkiye ekonomisinin en büyük düşmanıdır. Kapatma davası açılırsa AKP çok hızlı olarak erken seçime gidecektir. Bu gelişme Türkiye’nin tam iki yıl kaybetmesi anlamına gelir. Bu iki yıl Türkiye’ye sermaye girişleri duracaktır. Bunun olası sonuçları üzerinde şimdiden yorum yapmak erken ancak çok olumsuz gelişmeler olacağını ve büyümedeki çıkış ivmesinin duracağını, düzelmekte olan, işsizlik oranlarının yeniden yüzde 14 ve üzerine çıkacağını söyleyebiliriz. Şu an açılacak bir kapatma davası Türkiye Cumhuriyet tarihinin, ekonomik olarak, en büyük ihanetlerinden birisi olacaktır. 

 “Türkiye’de işsizliğin özü” yazısını hayli çapıtırak ve ancak belli cümleleri alarak eleştirmeye çalışan A. Tonak’a tam bu yanıtı yazarken CHP’nin işsizliğe çözüm(!) için ortaya attığı yedi madde gündeme düştü. Şimdi hem biraz Baykal’ın cahil cesaretiyle ortaya attığı işsizlik çözümlerine hem de aynı durumdaki Tonak eleştirisine değineceğim.

Aslında Tonak üzerinde çok durmak istemiyorum. Çünkü gerçekten hem söylemek istedikleri hem de çarpıtarak, benim yazım hakkında iddia ettikleri, üzerinde konuşulacak gibi değil. Ama ne yazık ki, Türkiye’de bu tür –çapsız da olsa- eleştirilere yanıt vermediğiniz zaman o eleştirilerdeki iddiaları kabul etmiş gibi bir konuma düşüyorsunuz ki; bu gerçekten çok önemli emek kaybına yol açan durum. Ama bu gibi durumlarda her zaman, bir taşla birkaç kuş vurmak yararlı. Hemen Tonak’tan başlayalım: