Dünyanın petrol rezervlerinin yüzde 10’una sahip olan bir ülkenin vatandaşısınız; bir sabah benzin istasyonuna giriyorsunuz pompacı size karne soruyor, ne yaparsınız? İlkönce şaşkınlık sonra da politik bir öfke duyarsınız değil mi? İranlılar da geçen yıl öyle yaptı.

İran Petrol Bakanlığı geçen yıl hesap dışı artan benzin tüketimini öngörülen düzeye indirmek için çareyi karne uygulamasında bulmuştu. Özel araçlara benzini kısıtlayan yönetim, aynı tarihlerde bütün petrol ürünlerine yüzde 25 de zam yapmıştı.

Amerikan saldırısı ve ambargo dahil her şeyi göze alan ve son 40 yıldır görmediği savaş, çekmediği sıkıntı kalmayan İran halkı yeter diyerek ayaklanmış, benzin istasyonlarını ateşe vermişti. O günden bu yana İran’da pek iç politik karışıklık olmadı. Ahmedinecad’ın İsrail ve Amerikan karşıtı dinci-ulusalcı politik çizgisi birçok sorunun üstünü örtüyor.

İran dünya genelinde dördüncü, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) içinde ise ikinci büyük petrol üreticisi konumunda. Ama kullandığı benzinin yüzde 40’ını ithal ediyor. Çünkü yeterli rafinerisi yok.

İran petrol fiyatları artınca büyümesi de artan bir ülke. Ancak yükselen petrol gelirleri ortalama yüzde beş-altı civarında bir büyümeye yol açınca benzin tüketimi ve talebi de artıyor.