Bugünleri tarihçiler ileride nasıl anlatır bilmiyorum ama benim öngörüm, yaşadığımız günler tam küreselleşmenin doğum sancılarını hissettiğimiz zaman dilimi içine giriyor. Burada “tam küreselleşme” derken, Kautsky gibi bir ultra emperyalizmden söz etmiyorum. Yani bu statik bir denge hali değil, tam aksine dinamik bir geçiş süreci. Amerika’nın 1970’li yılların başında çözülmeye başlayan hegemonyasının sonuna geliyoruz. Ulus-devlete bağlı emperyalizm süreci bitiyor. Galiba yaşanılan kafa karışıklığının en önemli nedeni de bu durum. Kafa karışıklığı derken bir yere gönderme yapmıyorum kesinlikle. Yirminci yüzyılın başı da böyleydi. Ama itiraf etmek gerekir ki, o zaman daha “sıkı” adam ve kadınlar vardı. Şimdi Rosa’nın yerinde kim var Allah aşkına! Mesela Hilferding’in, Buharin’in ve Lenin’in yaşadığını düşünün, nasıl bir emperyalizm tartışması yapardık sizce. Kautsky ayarında adam bile yok; mesela şimdinin sosyal-demokrat liderlerini Kautsky ile karşılaştırmaya kalksak Kautsky mezarından fırlayıp bizi döver. Bu niye böyle bunu çözemiyorum. Ama geçenlerde Fethi Naci’yi kaybettiğimiz gün Aydın Boysan bir TV kanalında; “Bizim farkımız vardı; biz çok okurduk, bizim kuşakta kitap kurdu olmayan yoktu, okuduklarımızı da yaşadığımız zamana, mekâna uydururduk” demişti. Tabii şimdi sol adına yazılıp çizilenlerin düzeysizliğini az kitap okumakla anlatmak yetersiz. Ama daha ötesi de hayli derin bir konu; oraya hiç girmeyelim.